عشق عشق، عشق
پیمانه پیمانه کجاست،
می خواند یکی چهره به چهره ام.
من چشم می بندم و باز می کنم
خیره می گردم به شیری که می غرد
می بندم و باز می کنم
به آهویی که می رمد
به گاوی وحشی که خیره ایستاده است
خیره می شوم و فکر می کنم
با تو شاید
این سایه ها نبود
و عشق شاید
پیمانه بود میان ما.
تنها مردگانند، می گویی
که سینه شان نرم می گردد
از بی خوابی.
گفتی که آزادی چیست
من سکوت کردم
فکر کردم که آزادی چیست.
گفتی که آزادی این است
و ابرها را نشانم دادی.
ما دراز کشیده بودیم پشت به زمین و شانه به شانه ی هم
در ساحلی از دریا.
Rutger Kopland
روتخر کپلاند ، متولد سال 1934، از شاعران محبوب هلند است. اشعار او به اکثر زبان های دنیا ترجمه شده و جوایز ادبی مهمی را نصیب خود کرده است. کتاب های شعر او خوانندگان زیادی در هلند دارد.
در دوردست قد می کشد صدایی
از قطاریاو می گوید صبر کن
و ضبط صوت را خاموش می کنداز پنجره نور سیاه پیوسته و بیشتر
سرازیر می شود به اتاق
آیا این چیزی چون نور سیاه ست
نشسته ام و فکر می کنمقطار می گذرد و از دوردست
سکوت آهسته نزدیک می شودآیا این چیزی چون سکوت است
که نزدیک می شود، فکر می کنممی گوید یک پرسش دیگر
و ضبط صوت را روشن می کندشعر، چیست آن به راستی
و میکروفون را نزدیک چهره ام می گیردمن به فکر فرو می روم و سپس
فکرم به یک نقاشی از مارگریت می رسد
ابری به شکل تخته سنگی
تخته سنگی به شکل ابریآن دو با هم بر فراز چشم اندازی شناورند
آیا این همان پاسخ است، می پرسم.
(René Magritte) رنه مارگریت، نقاش بلژیکی، 1898 - 1967
آمد
با رخت عشق بر تن
و گفت: این راه شماست.
ما سر به راه
به چاه شدیم.
در راه دوور، Dover بندری در جنوب شرقی انگلستان که صخره های سپید آن مشهور است.
آن سوی آبی ها
صخره های سپید شهر پیداست
من خاموش نشسته ام
به تماشای واژه هایی که سر بر سینه می کوبند
برای فتح سپیدی.
کشتی موج ها را می شکند
واژه ها از دریا بالا می پرند
می نشینند روی صخره ها
در زیر خط سرخی که خورشید کشیده است.
شعری از هلیل(خلیل) گور، Halil Gür، نویسنده ی هلندی - ترکی، متولد 1951.
فارغ التحصیل رشته ی معماری دانشگاه استانبول. او در سال 1974 به هلند می آید و برای درآمد مشغول کارهایی همچون نظافتچی، پیشخدمتی و .. می شود، اما سرانجام با فراگیری زبان شروع به نوشتن به زبان هلندی می کند. تا کنون چندین کتاب داستان ار او منتشر شده و به چند جایزه ی ادبی نیز دست یافته است.
پسری از ترابزون به من گفت:
برادر، در گذشته با تمام خانواده می خوردیم
کاسه ای ماست و نانی
همه با هم می نشستیم گرداگرد سفره روی زمین
من در کمربندم هفت تیری حمل می کردم
فکر می کردم مانند پدرم که قهرمان هستیم
اما هفت تیر نشان قهرمانی نیست
این را ما اما دیر فهمیدیم
اکنون فکرهایم را روی تخته
ریز ریز می کنم
چون پیاز و گوجه فرنگی
نازکتر و نازکتر
در این کار سگی
غیرقانونی در آمستردام.
ترابزون: شهری در ترکیه
In de snackbar
een jongen uit Trabzon vertelde mij:
broer,vroeger aten wij met de hele familie
een kom joghurt en een brood
wij zaten op de grond om het tafelblad geschaard
ik droeg een revolver in mijn gordel
net als mijn vader dacht ik dat wij helden waren
maar heldendom zit niet in een revolver
dat begrepen wij pas later
nu snij ik mijn gedachten
in plankjes en reepjes
als tomaten en uien
dunner en dunner
in deze hondebaan,
illegaal in Amsterdam.
Halil Gur
آفریقای جنوبی شاعران زیادی به خود دیده است که شعرشان صدای مردم در برابر بی دادگری ها بوده است. یکی از این شاعران خانم اینگرید جانکر است که در جوانی به خاطر بی مهری ها و فشار از طرف رژیم آپارتاید و نیز پدرش که حامی آپارتاید بود، در جوانی دچار افسردگی شدید می شود و بستری می گردد.
در 18 جولای 1965 اینگرید مخفیانه از بخش روانی بیمارستان خود را به دریا می رساند و در موج ها گم می شود.
جسد اینگرید، 32 ساله، روز بعد به ساحل می رسد.
در سال 1960 در شهر سیاه پوست نشین Sharpeville آفریقای جنوبی در تظاهراتی علیه رژیم آپارتاید حاکم عده ای زیادی از زن و مرد و کودک کشته می شوند که شعر "آن کودک ..." پس از همین روز خونین نوشته می شود.
این شعر که شاعر آن یک زن سپید پوست بود، عشق و امید به پیروزی را در دل سیاه پوستان فروزانتر ساخت.
فیلم "پروانه های سیاه" به کارگردانی "پائولا فون دو اوست" برگرفته از زندگی اینگرید جانکر شاعر آفریقای جنوبی است که با بازی خانم کاریس فان هوتن Carice van Houten هنرپیشه نامدار هلندی، موفق می شود با دریافت ۶ جایزه عنوان بهترین فیلم جشنواره آفریقا را از آن خود کند.
آقای نلسون ماندلا در سال 1994 در مراسم تحلیف خود به عنوان اولین رئیس جمهور سیاهپوست آفریقای جنوبی این شعر را با صدای گرم خود می خواند و از اینگرید جانکر شاعر روزهای سخت تجلیل می کند.
گلچینی از اشعار این شاعر با ترجمه ی آقای خریت کمری، Gerrit Komrij، شاعر هلندی به چاپ رسیده است.
کودک در شعر "آن کودک..." نمادی از آزادی، دادگری و نیز امید به آینده ی روشن آفریقا در آن شرایط دشوار است.
آن کودک نمرده است
آن کودک بالا برده است مشت را به سوی مادرش
که آفریقا را فریاد می زند
فریاد عطر گلزار و آزادی
در ویرانی ی قلب های زندانی
آن کودک بالا برده است مشت را به سوی پدرش
در گذر از نسلی به نسلی دیگر
که آفریقا را فریاد می زند
فریاد عطر دادگری و خون
در خیابان های مسلح و مغرورش
آن کودک نمرده است
نه در لانگا نه در نیانگا
نه در اراندو نه در شارپویله
نه در اداره ی پلیس فیلیپی
جایی که او با گلوله ای در سر دراز افتاده است.
آن کودک سایه ای از سربازان است
چشم به راه زره پوش ها، اسلحه ها و چماق ها
آن کودک در تمام نشست ها و قوانین حاضر است
آن کودک از پنجره ی خانه ها و دل مادران مخفیانه می نگرد
آن کودک که تنها آرزویش بازی در آفتاب نیانگا بود همه جا هست
آن کودک که دیگر بزرگ شده است در تمام آفریقا در سفر است
آن کودک که دیگر یک غول گشته است ،بی پاسپورت، در تمام دنیا در سفر است.
............................................................
Nyanga، Langa ،Nyanga، Orlando، ،Philippi ،Sharpville
تو را تکرار می کنم
تو را تکرار می کنم
بی آغاز و پایانی
تن تو را تکرار می کنم.
روز سایه ها ی کوچک
و شب صلیب های زرد را می شناسد
بی مقدار است این چشم انداز
و صفی از شمع مردمان
هنگام که من تو را تکرار می کنم
با پستان ها
که گودی دستان تو را تقلید می کنند.
Ik herhaal je
zonder begin of einde
herhaal ik jouw lichaam
De dag kent een smalle schaduw
en de nacht gele kruisen
het landschap is onaanzienlijk
en het mensdom een rij kaarsen
terwijl ik jou herhaal
met mijn borsten
die de holtes van jouw handen imiteren
Ingrid Jonker, 1933-1965, Zuid Afrika
روی دوچرخه همه چیز آرام پیش می رود
اما هنوز هم سخت با شتاب.
کسی که خوب گوش فرا می دهد به ساعت خراب
تیک تیک نرم آن را می شنود.
زمان کجا ایستاده است؟
برای آنکه به آن خوب اندیشه کنیم
ما ابرهای شناور را داریم.